Wg metodologii TRIZ rozwiązanie innowacyjne rozpoczyna się od zdefiniowania idealnego wyniku, niezależnego od sposobu realizacji.
Metodologia i zarazem teoria TRIZ (nazwa jest skrótem rosyjskiej nazwy Теория решения изобретательских задач) powstała na podstawie analizy kilkuset tysięcy opisów patentowych. Pierwotnie adresowana do inżynierów-wynalazców, znalazła szerokie zastosowania także w rozwiązywaniu problemów naukowych i organizacyjnych.
W odróżnieniu od tradycyjnych metod rozwiązywania problemów, które za punkt wyjścia biorą aktualne rozwiązanie, następnie poprawiane, TRIZ proponuje rozpoczynać od zdefiniowania Idealnego rezultatu końcowego. Określenie Idealnego rezultatu końcowego jest zarazem jednym z pierwszych kroków Algorytmu innowacyjnego rozwiązywania problemów ARIZ (Алгоритм решения изобретательских задач).
Nazwa techniki:
Idealny rezultat końcowy (ang. Ideal End Result, Ideal Final Result, ros. Идеальный конечный результат).
Opis postępowania
Formułując problem należy zbudować opis sytuacji, jaka miałaby miejsce po rozwiązaniu problemu, spełniającej w jak największym stopniu następujące wymagania:
B) Innowacyjne rozwiązanie ma wykazywać wyższy stopień „idealności”, niż rozwiązanie aktualne; stopień idealności określony jest formułą:
I = Σ Korzyści/(Σ Koszty + Σ Straty).
C) Innowacyjne rozwiązanie ma w wyższym stopniu spełniać charakterystykę Idealnego rezultatu końcowego, czyli
- eliminować niedostatki rozwiązania aktualnego,
- zachowywać zalety rozwiązania aktualnego,
- nie powiększać komplikacji w porównaniu z rozwiązaniem aktualnym,
- nie wprowadzać nowych wad (niedostatków).
Odpowiednio gruntowna analiza i abstrahowanie od konkretnych warunków powinny doprowadzić do znalezienia sprzeczności, która jest właściwym sformułowaniem problemu. Znalezienie sprzeczności (zazwyczaj sprzeczności wymagań) umożliwia zastosowanie kolejnych narzędzi TRIZ, przy pomocy których opracowuje się propozycje rozwiązań.
Przykład
W literaturze ograny jest przykład kosiarki do trawnika, która hałasuje, emituje spaliny, jest niebezpieczna dla małych zwierząt i dzieci. Tradycyjne podejście sugeruje np. wymianę silnika spalinowego na elektryczny, obudowanie go izolacjami akustycznymi itp.
Jednakże są to propozycje zogniskowane na poprawianiu rozwiązania istniejącego. Tymczasem problem od strony klienta jest inny: murawa ma mieć określoną wysokość bez nakładów i kłopotów. Jednym z prawie idealnych rozwiązań byłaby trawa modyfikowana genetycznie w taki sposób, aby wyeliminować sprzeczność (trawa rośnie, ale zarazem nie rośnie powyżej pewnej „nienaturalnej” wysokości).
Póki nie ma prawie idealnego rozwiązania, można pracować nad mniej idealnym. Lecz znowu istotne jest sformułowanie problemu abstrahujące od aktualnego rozwiązania. Tradycyjne podejście narzuca bezpośrednio określenie „mniej hałaśliwa kosiarka” i skłania do obmyślania izolacji akustycznych, czyli do dodawania komplikacji. Tymczasem z punktu widzenia klienta chodzi o cichą kosiarkę. Tak sformułowany problem otwiera drogę do szeregu nowych i nieoczekiwanych (innowacyjnych) rozwiązań…
UWAGI
Metodologia TRIZ została przyjęta na Zachodzie z nadmiernym entuzjazmem, jak każde narzędzie, które wydaje się „wytrychem”. Eksperci korzystający z niej zwracają jednak uwagę na pewne luki w koncepcji i procedurach, a niezależnie od tego trwają spory kompetencyjne (kto jest „prawdziwym TRIZ-owcem”), przetargi o prawa do robienia interesu na metodologii TRIZ oraz dyskusje zasadnicze – do jakiego stopnia należy trzymać się oryginalnej koncepcji Autora (Genrich S. Altshuller).
Ten ostatni punkt jest istotny z punktu widzenia potencjalnego użytkownika TRIZ. Mianowicie zastosowanie oryginalnej koncepcji gwarantuje osiągnięcie pozytywnych wyników, ale jest długotrwałe i wymaga sporego wysiłku. Typowym postępowaniem Amerykanów jest w takich wypadkach „chodzenie na skróty”, czyli upraszczanie, które zazwyczaj prowadzi do klęski/kompromitacji metodologii. Zatem próbując stosować metodologię TRIZ przyglądajmy się krytycznie źródłom, z których korzystamy!
—
